Đã xác nhận
thị trấn Bắc Hà, huyện Bắc Hà, Lào Cai, Việt Nam
Dìn Phàng Lào Cai VN

Dinh thự Hoàng A Tưởng nằm giữa trung tâm huyện lỵ, được xây dựng từ năm 1914 và hoàn thành năm 1921. Chủ nhân xây dựng Dinh thự là Hoàng Yến Chao, dân tộc tày, bố đẻ của Hoàng A Tưởng. Trải qua hơn chín mươi năm mưa nắng cho đến nay, dinh thự vẫn đứng uy nghi, nổi trội giữa một khu dân cư đông đúc, phố xá tấp nập.

Trước năm 1945 , Bắc Hà là xã hội thuộc địa nửa phong kiến, có giai cấp thống trị và bị trị, người bóc lột và kẻ bóc lột, trong đó tầng lớp bóc lột là các thổ ti mà điển hình là cha con Hoàng Yến Chao- Hoàng A Tưởng.

Với đặc thù là huyện có nhiều thành phần dân tộc, nên chính sách cai trị của thực dân Pháp là triệt để sử dụng lực lượng thổ ti, chức dịch để củng cố uy quyền và bảo vệ sự thống trị của chúng… Chúng thông qua tầng lớp thổ ti là người cùng dân tộc, cùng dòng họ trực tiếp đàn áp, bóc lột. Chúng gạt lý trưởng người Mông là Ù Lý Trang , đưa lý trưởng Hoàng Yên Chao làm Tri châu Bắc Hà. Thực dân Pháp đã ra sức giúp đỡ các thổ ti Hoàng A Tưởng, Hoàng La U…nổi dậy thực hiện mục đích chính trị của mình.

Trong suốt thời gian trị vì, được thực dân Pháp ủng hộ, cha con Hoàng Yến Chao- Hoàng A Tưởng đã ra sức bóc lột nhân dân, chiếm giữ các vùng đất màu mỡ, bắt dân bản phục dịch hâù hạ nộp các hiện vật có giá trị, đồng thời độc quyền bán muối, hàng tiêu dùng, khai thác lâm thổ sản, thuốc phiện và lương thực, thực phẩm cho các đồn binh Pháp và bọn tay sai. Dựa vào tiềm lực kinh tế, thổ ti Hoàng Yến Chao cho xây dựng một dinh thự bề thế và mời thầy địa lý chọn đất, hướng nhà với hai kiến trúc sư người Pháp và Trung Quốc thiết kế và trực tiếp giám sát và thi công. Tổng diện tích ngôi nhà là 4000m2 (Kể cả tường rào bảo vệ).

Địa điểm được chọn theo thuyết phong thuỷ trên một quả đồi rộng hướng Đông Nam, đằng sau và hai bên phảỉ trái có núi, phía trước có suối và núi “Mẹ bồng con”. Địa hình tổng thể có thế “Sơn thuỷ hữu tình” đẹp, hợp với cảnh quan khí hậu Á nhiệt đới.

Nhà chính lùi sâu vào bên trong. Hai bên tả, hữu là nhà phụ, trước là bức bình phong, giữa là sân trời. Vào dinh phải bước lên 17 bậc cầu thang từ hai bên lại, rồi tới phòng chờ( hay gọi là chiếu nghỉ) có mái che. Để vào được từ phòng chờ sang khu nội nhà cũng phải qua một cửa rộng 2m cao 3m là vào đến sân. Sân lát gạch rộng 10 m dài 14,2 m khoảng sân rộng để hành lễ và múa xoè. Nhà chính hai tầng có diện tích 420m2, các cửa nhà hình vòm. Tuy các cửa vòm mặt trước của cả hai tầng là 14 cửa, kích thước cao thấp không đều nhưng cân đối, hành lang có lan can.Trước các cửa đều đắp pháo nổi. Cả hai tầng nhà chính đều có ba gian. Bốn gian hai bên phải trái của cả hai tầng là nơi sinh hoạt gia đình. Gian giữa cả hai tầng dùng làm nơi hội họp. Mặt chính trang trí bằng nhiều hoạ tiết công phu. Hai bên phải và trái có đắp nổi hai câu đối với nội dung chúc gia đình và dòng họ hiển vinh.

Hai bên tả hữu là hai dãy nhà ngang có bố cục và kiến trúc giống nhau. Mỗi dãy đều hai tầng nhưng thấp hơn nhà chính, mỗi tầng cũng có ba gian với tổng diện tích 300m2. Mỗi gian đều có chức năng sử dụng riêng. Tiếp giáp với dãy nhà còn có hai nhà phụ cũng gồm hai tầng nhưng kiến trúc đơn giản và dùng làm kho, cho lính và phu ở, tổng diện tích mỗi nhà 160m2.

Vật liệu xây dựng gạch ngói sản xuất tại chỗ bằng cách mời chuyên gia Trung Quốc sang hướng dẫn cách làm; sắt, thép và xi măng được mua từ dưới xuôi chở lên bằng máy bay.

Xung quanh có tường xây bao gồm ba cổng( một chính, hai phụ) trổ nhiều lỗ châu mai và có lính gác với số lượng hai trung đội. Khu biệt thự này đang được gìn giữ, bảo quản và tôn tạo để khách tham quan có thể tìm hiểu về lịch sử xã hội vùng dân tộc miền núi một thời đã qua.

Trong kiến trúc đầu thế kỉ XX, một sự kiện khá điển hình không phải nơi nào ở vùng xa, vùng sâu có được đó là một công trình xây dựng của một thổ ti dân tộc Tày. Nhà thổ ti Hoàng A Tưởng là một trong những công trình kiến trúc mang tính nghệ thuật của Việt Nam, đựơc xây dựng bởi sự tài hoa, sáng tạo từ công sức tiền của của người dân lao động. Tổng thể kiến trúc nhà Hoàng A Tưởng còn tồn tại đến ngày hôm nay là nhân chứng của cả một giai đoạn lịch sử dưới ách thống trị đã qua. Công trình kiến trúc dinh thự cổ Hoàng A Tưởng là một di sản lịch sử văn hoá kiến trúc có ý nghĩa rất to lớn cho thế hệ hôm nay và mai sau.. Thật đúng như lời nhận định của đồng chí Bộ trưởng Bộ văn hoá thông tin Nguyễn Khoa Điềm trong chuyến thăm và làm việc tại tỉnh Lào Cai, tháng 6 năm 1998:

Có 1 danh mục
Có 7 danh mục

đăng nhập

Thông qua tài khoản Mạng xã hội

Chưa có tài khoản?
đăng ký

Khởi tạo mật khẩu

Quay về
đăng nhập

đăng ký

Điền thông tin và bấm nút "Đăng ký"

Captcha!
Quay về
đăng nhập

Xin chào!

hoặc

Đăng nhập

Quên mật khẩu?

Chưa có tài khoản? Đăng ký

Đóng
của

Đang xử lý file...