Chân dung: Kiến trúc sư Louis Kahn
Louis Kahn tại trung tâm nghệ thuật thuộc đại học Yale năm 1953. Ảnh: Lionel Freedman.

Là một trong những kiến trúc sư vĩ đại nhất Hoa Kỳ trong thế kỷ 20, kiến trúc của Louis Kahn (20/2/1901 – 17/3/1974) nổi tiếng vì kết hợp giữa Chủ nghĩa hiện đại với khối lượng đồ sộ và dáng vẻ nghiêm trang của những công trình di tích cổ. Mãi đến gần bước sang tuổi 50 thì ông mới xác định được phong cách đặc biệt của mình nhưng ông lại qua đời ở độ tuổi 73. Chỉ trong khoảng thời gian kéo dài hai thập kỷ, Kahn cũng đã nổi tiếng không kém các kiến trúc sư hiện đại như Le Corbusier hay Mies van der Rohe.

Ảnh: Roger Whitehouse

Kahn, tên khai sinh là Itze-Leib Schmuilowsky, sinh ra ở Pärnu, tức Estonia ngày nay. Gia đình ông di cư đến Philadelphia từ khi ông còn nhỏ. Kahn vẫn ở đó suốt cuộc đời mình và hoàn thành nhiều công trình sau này tại nơi đó.

Học viện Salk. Ảnh: Flickr

Có thể nói Kahn theo Chủ nghĩa hiện khá muộn nhưng lại có sức ảnh hưởng vô cùng lớn. Trong chuyến đi tới châu Âu vào năm 1928, ông ấy quan tâm đến kiến trúc thời Trung cổ như các lâu đài và thành phố có tường bảo vệ hơn là phong cách hiện đại đang nổi lên ở đó. Về sau, điều này đã ăn sâu vào lối kiến trúc của ông và cộng hưởng với những công trình xây bằng gạch của Alvar Aalto và những tác phẩm theo Chủ nghĩa Thô mộc của Le Corbusier. Kahn có lẽ được biết đến nhiều nhất với Four Freedoms Park ở New York, cuối cùng cũng đã được hoàn thành vào năm 2012.

Thư viện Exeter (thế hệ thư viện năm 1945). Ảnh: Wikimedia

Ấn tượng cá nhân mà ông để lại giống như một huyền thoại. Sự am hiểu đôi khi bí ẩn nhưng luôn luôn sâu sắc về kiến trúc đã khiến ông thường được miêu tả như là một “người thần bí”, một “bậc thầy”. Cuộc sống đời tư phức tạp đã truyền cảm hứng cho con trai ông quay bộ phim tài liệu được Giải thưởng Viện Hàn lâmđề cử “Kiến trúc sư của tôi” năm 2003. Trong bộ phim, người đồng nghiệp Philip Johnson đã nói về Kahn rằng “Ông ấy là nghệ sĩ của chính mình. So với tôi, ông ấy thực sự là người tự do.”

Tòa nhà Quốc hội Bangladesh. Ảnh: Wikimedia

Ngay cả cái chết của Kahn vào năm 1974 cũng trở thành một tác phẩm kiến trúc nổi tiếng. Đến New York sau chuyến thăm Viện Quản lý Ấn Độ, Kahn bị đau tim trong phòng tắm nam ở nhà ga Pennsylvania. Mặc dù được tung hô rộng rãi, văn phòng của ông ấy đã rơi vào cảnh nợ nần nghiêm trọng vào thời điểm đó, và do sự truyền đạt kém nhanh nhạy giữa sở cảnh sát New York và Philadelphia, gia đình chỉ nhận được thông báo về cái chết của ông sau 2 ngày. Tuy nhiên, có một chi tiết bất ngờ liên quan đến câu chuyện về cái chết của ông: người ta tìm thấy trong chiếc cặp tài liệu mà ông mang theo những mẫu thiết kế cho công trình tưởng niệm Franklin D Roosevelt tại Roosevelt Island, New York. Gần bốn thập kỷ sau đó, những bản thiết kế này đã được thực thi, trở thành công trình cuối cùng của Kahn, đó chính là Four Freedoms Park.


Một số công trình tiêu biểu của Kahn:

Thư viện Exeter. Ảnh: Flickr
Four Freedoms Park. Ảnh: Diane Bondareff
Nhà thờ Unitarian của Rochester. Ảnh: Bruce Coleman
Học viện quản trị Ấn Độ. Ảnh: Wikimedia
Bảo tàng nghệ thuật Kimbell. Ảnh: Flickr

Trung tâm nghệ thuật Anh quốc tại Yale. Ảnh: joevare

Leave your vote

36550 points
Upvote Downvote

Total votes: 6

Upvotes: 5

Upvotes percentage: 83.333333%

Downvotes: 1

Downvotes percentage: 16.666667%

Loading Facebook Comments ...

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Chân dung: Kiến trúc sư Louis Kahn

đăng nhập

Thông qua tài khoản Mạng xã hội

Don't have an account?
đăng ký

Khởi tạo mật khẩu

Back to
đăng nhập

đăng ký

Điền thông tin và bấm nút "Đăng ký"

Captcha!
Back to
đăng nhập

Hey there!

or

Sign in

Forgot password?

Don't have an account? Register

Close
of

Processing files…