Những câu chuyện kể thêm về Frank Gehry

Trong số những kiến trúc sư để lại dấu ấn trái chiều trong nền kiến trúc đương đại, Frank Gehry rõ ràng là cái tên không thể bỏ qua. Công trình của ông đặc biệt trên thế giới vì những hình dáng trừu tượng. Thành công khiến ông trở nên nổi tiếng, trở thành một kiến trúc sư ngôi sao. Ông được biết đến vì sự khéo léo, khả năng marketing và một vài vụ bê bối dẫn đến thất bại. Những câu chuyện phía sau và triết lý sống của người đàn ông này là gì? Đâu là các yếu tố hình thành nên kiến trúc sư Frank Gehry?

Frank Gehry là một đứa trẻ người Do Thái, sinh ra ở Toronto vào năm 1929 nhưng ông dành phần lớn cuộc đời sống tại thành phố Los Angeles (L.A). Tên thật của ông ấy là Frank Owen Goldberg. Có khá nhiều sách báo cho rằng tên thật của ông là Ephraim Goldberg nhưng thông tin này là hoàn toàn nhầm lẫn. Ephraim là tên Do Thái do ông nội đặt nhưng gia đình ông chưa bao giờ sử dụng cái tên đó. (Reinhart A., 2010). Ông đã đổi họ thành Gehry sau khi tốt nghiệp đại học để ngăn chặn Chủ nghĩa bài Do Thái.

Công trình con cá vàng tại Olympic tại cảng Barcelona. Ảnh: CORBIS

Do nguồn gốc của mình, ngôi nhà nơi tuổi thơ của Frank Gehry lớn lên thường có cá chép sống trong bồn tắm để dành cho bữa tối Sabbath. (Reinhart A., 2010). Mặc dù có nhiều giả thuyết xoay quanh câu chuyện này nhưng “hình dạng cá” ở các công trình của ông không liên quan đến trải nghiệm thời thơ ấu. Gehry đã nói về nguồn gốc của chúng trong một bài phát biểu vào năm 1980 có nội dung phê bình chủ nghĩa hậu hiện đại và sự gắn bó với quá khứ, sự tồn tại của loài cá trước khi con người xuất hiện. Ông muồn tìm cảm giác chuyển động và những bề mặt gợn sóng trong các thiết kế của mình.

L.A. là một nơi thường xuyên thay đổi và năng động đã ảnh hưởng nhiều đến suy nghĩ của Frank Gehry. “Kiến trúc của Gehry khởi đầu từ việc chấp nhận bản chất thực sự của L.A” như thiếu hệ thống các kiểu hình và chỉ có tính tạm thời. Ông ấy đã hòa nhập với thành phố theo một cách riêng khi tôn trọng các tiến trình vốn có nhưng không bao giờ để tâm đến yếu tố môi trường hay bối cảnh. (Moneo R., 2004).

Frank Gehry diễn thuyết tại học viện kiến trúc Nam California vào mùa thu 1979. Ảnh: SCI-Arc Media Archive

Trong cách làm việc của chính mình, Gehry hầu như không để ý đến cách trình bày kiến trúc truyền thống. Vẽ sơ đồ, hình cắt và hình chiếu là điểm yếu của ông. Một khi tạo ra các hình khối cơ bản trong bản phác thảo mà ông thường gọi là những nét vẽ nguệch ngoạc, Gehry không còn quan tâm đến ý tưởng về quá trình thiết kế. Ông ấy tin rằng đây là một cái bẫy giam hãm kiến trúc sư giữa ý tưởng ban đầu và thực tế xây dựng. Nhưng ông không bao giờ bỏ qua bước dựng mô hình, vì điều đó cần thiết cho những thử nghiệm về khối lượng và hình dạng do ông vẽ ra. Cùng với công nghệ máy tính, Gehry đã làm được một điều không thể: chuyển một phác thảo trừu tượng thành một công trình thực sự. (Keskeys P., 2016).

Nếu để ý kỹ hơn, các công trình của ông thường không quá chú ý đến cấu tạo. Ông ấy là một nhà xây dựng có tinh thần tự do luôn tin rằng việc có cái nhìn khác biệt về cấu trúc xây dựng và vật liệu có thể tạo ra một kiểu kiến trúc mới. (Moneo R., 2004).

Bản vẽ tay của Frank Gehry

“Có những quy tắc về việc thể hiện kiến trúc cho phù hợp với một tiêu chuẩn nhất định. Mặc kệ hết! Chúng chẳng có ý nghĩa gì cả. Tôi sẽ làm những gì tôi làm tốt nhất và nếu nó không tốt, thương trường sẽ không để nó tồn tại.” Frank Gehry đã nói như vậy khi chia sẻ về công việc của mình.

Hơn nữa, chúng ta đều nhận ra những thiết kế của ông thường mang hơi hướng của các tác phẩm điêu khắc. “Sáng tạo chỉ có thể đến từ những người giống như nghệ sĩ và Frank Gehry là nghệ sĩ nổi bật nhất trong số đó.” (White S., Wright G.P., 2003). Các công trình của ông ấy là những tác phẩm nghệ thuật, những vật thể mong manh cần được lưu giữ trong môi trường đô thị luôn biến đổi.

Gehry và chủ thuyền Foggy, ông Richard Cohen (phải). Ảnh: Todd Eberle

Bên cạnh kiến trúc, ông còn có một sở thích nữa đó chính là du thuyền, Gehry rất thích lái du thuyền. Ông đã từng sử dụng hình ảnh cánh buồm vào nhiều dự án, chẳng hạn như Bảo tàng Guggenheim ở Bilbao và Trụ sở Louis Vuitton ở Paris. Năm 2008, ông ấy đã hợp tác với nhà máy đóng tàu German Frers (Đức) để thiết kế chiếc thuyền “Foggy” cho Richard Cohen, một thiết kế không giống với các mô hình nhấp nhô đặc trưng của kiến ​​trúc sư 86 tuổi. Ông ấy đã có dự định này trong nhiều năm nhưng không có thời gian để thực hiện vì khối lượng công việc quá đồ sộ.

Cá tính mạnh mẽ của ông còn được thể hiện ở những nơi công cộng, trong các hội thảo. Nhiều người hẳn vẫn chưa quên việc Frank Gehry đã giơ ngón giữa lên trong một cuộc họp báo ở Oviedo, Tây Ban Nha khi một nhà báo đã hỏi rằng liệu ông có nghĩ rằng kiến ​​trúc của ông là một sự trình diễn khoe khoang?

Sau đó, ông nói: “Hãy để tôi nói cho bạn biết điều này. Thế giới nơi chúng ta đang sống có đến 98% những công trình đang được xây dựng và thiết kế ngày nay là thứ vứt đi. Chúng không có ý nghĩa thiết kế, không tôn trọng nhân loại hay bất cứ điều gì khác. Tuy nhiên, vẫn có những con người đang làm điều gì đó đặc biệt, ít thôi, nên tốt nhất hãy để họ yên. Chúng tôi sinh ra để làm những công việc của chúng tôi, chúng tôi không đi xin việc từ người khác. Tôi không bao giờ chờ đợi ai gọi mình, tôi làm việc với những khách hàng tôn trọng nghệ thuật và kiến trúc. Vì thế, đừng bao giờ hỏi những câu hỏi ngớ ngẩn như vậy.”


Frank Gehry chứng minh độ bền bàn giấy ép nén của mình – Ảnh của Ralph Morse (1972)

Frank Gehry có cá tính độc đáo và điều này phản ánh trong tất cả công trình của ông. Ông ấy chưa bao giờ ngừng phát triển, tìm kiếm một kiểu kiến trúc mới, thoát khỏi những thứ thông thường, không quan tâm đến hệ thống các kiểu hình và bối cảnh. Ông ấy đại diện cho sự nhất thời, phù du (Moneo R., 2004). Ông ấy là người không ai có thể đoán trước và cũng chưa bao giờ làm chúng ta thất vọng. Sau tất cả, có thể nói ông ấy là một kẻ nổi loạn.

As close to Frank Gehry’s design studio as you can get.

Người đăng: MasterClass vào 16 Tháng 2 2017

Đánh giá

238 thích
Upvote Downvote

Total votes: 5

Upvotes: 4

Upvotes percentage: 80.000000%

Downvotes: 1

Downvotes percentage: 20.000000%

Loading Facebook Comments ...

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Những câu chuyện kể thêm về Frank Gehry

đăng nhập

Thông qua tài khoản Mạng xã hội

Chưa có tài khoản?
đăng ký

Khởi tạo mật khẩu

Quay về
đăng nhập

đăng ký

Điền thông tin và bấm nút "Đăng ký"

Captcha!
Quay về
đăng nhập

Xin chào!

hoặc

Đăng nhập

Quên mật khẩu?

Chưa có tài khoản? Đăng ký

Đóng
của

Đang xử lý file...