Phỏng vấn nhà thiết kế Fumie Shibata
Fumie Shibata. Ảnh: Desigboom

Fumie Shibata từng tốt nghiệp Đại học Mỹ thuật Musashino ở Kodaira, Nhật Bản và sau đó bắt đầu làm việc cho trung tâm thiết kế Toshiba. Bà thành lập văn phòng riêng vào năm 1994: Studio thiết kế S với chuyên môn liên quan đến nhiều lĩnh vực khác nhau, từ thiết bị điện tử, công nghệ chăm sóc sức khoẻ chuyên dụng đến mô hình khách sạn “con nhộng” độc đáo. Studio S ứng dụng hiệu quả các kiến thức và khả năng thiết kế cho phù hợp với từng dự án. Hiện Shibata đang là phó chủ tịch hội đồng trao giải thiết kế GOOD của Nhật Bản, những ý tưởng của bà đã được công nhận nhiều lần, bao gồm giải thưởng thiết kế Mainichi, giải vàng GOOD, giải thưởng của JCD và Red Dot.

Studio có các sản phẩm nổi bật như máy bán hàng tự động với khả năng gợi ý đồ uống dựa trên giới tính và độ tuổi, bộ khuếch tán hương dầu thực vật và khách sạn thu nhỏ sang trọng ở Kyoto. S nằm ở vị trí không xa trung tâm thành phố Tokyo, trong một căn hộ chung cư đã tân trang. Nơi làm việc này mang cảm giác ấm áp, thân thuộc. Văn phòng, chỗ trưng bày mô hình, phòng họp được chia thành các gian riêng biệt nhưng thông với nhau. Những mẫu sản phẩm, sách báo và cây cảnh được sắp xếp gọn gàng trên kệ và bảng treo. Không gian này là nơi designboom đã thực hiện một buổi phỏng vấn Shibata, nghe bà nói về quá trình, nguyên tắc và diện mạo đang thay mới của ngành thiết kế hiện nay.

Studio S nằm trong một căn hộ khu tái định cư. Ảnh: Designboom

Designboom (DB): Điều gì đã khiến bà muốn trở thành một nhà thiết kế?

 Fumie Shibata (FS): Tôi lớn lên trong một gia đình làm nghề dệt may. Tôi vốn thích và thường xuyên vẽ, làm các sản phẩm thủ công từ khi còn nhỏ. Lúc ấy tôi chưa có ý niệm về công việc thiết kế nhưng đã biết nghề mình muốn làm sau này phải có liên quan đến nó.

DB: Yếu tố nào trong cuộc sống đã khiến bà định hình những nguyên tắc và tư tưởng thiết kế?

FS: Gốc gác của tôi là một gia đình có truyền thống làm thủ công tại miền quê Nhật Bản. Nhờ những người nghệ nhân mà tôi đã dần hình thành niềm đam mê sáng tạo sau này.

Bộ đôi máy khuếch tán piezo cho @Aroma. Ảnh: Designboom

DB: Ai hay điều gì có ảnh hưởng lớn nhất tới công việc của bà?

FS: Tôi bắt đầu làm việc chuyên sâu sau khi nền kinh tế Nhật Bản vỡ bong bóng và buộc phải học hỏi, tích lũy kinh nghiệm thiết kế trong một thời kỳ nhiều biến động. Sự thay đổi thời cuộc đã ảnh hưởng đến phương pháp làm việc của tôi. Tôi nghĩ công việc thiết kế luôn được phản ánh qua thời đại, thế nên những sản phẩm của mình hay tập trung vào tính đóng góp cho một thế giới không ngừng thay đổi – làm thế nào chúng ta có thể sử dụng sự bất định trong hiện tại để thiết kế hiệu quả cho tương lai.

DB: Bà mô tả phương pháp thiết kế của mình như thế nào?

FS: Trước hết, tôi coi mối quan hệ giữa cơ thể người và sản phẩm làm trọng tâm vì chúng ta thường lấy cơ thể để tương tác với các vật dụng, cách cầm nắm, xoay sở… Tương tự, tôi cũng dành nhiều thời gian xem xét sự tương quan giữa vật thể và môi trường xung quanh. Thứ hai, sản phẩm công nghiệp và hàng thủ công không giống nhau, song hai khái niệm này có sự tương đồng chéo theo cách riêng, khai thác những ranh giới này là động lực thôi thúc công việc của tôi.

Có một số ngoại lệ nhất định. Thí dụ tôi là phụ nữ, vì vậy ắt có sự khác biệt giữa những gì tôi thiết kế dành riêng cho phụ nữ hoặc nam giới. Yếu tố giao thoa về giới tính, khái niệm thiết kế và thủ công, chức năng và hình thức, v.v.. là nguồn cảm hứng cho tôi. Tôi nghĩ đó là nét đặc thù của công việc này,  của sự năng động thu thập từ quá trình tìm kiếm cân bằng giữa những yếu tố.

Ảnh: Designboom

DB: Vai trò của bà với tư cách một nhà thiết kế đã thay đổi như thế nào trong 10 năm qua?

FS: Giờ sản phẩm của tôi phải có sự liên quan chặt chẽ đến các vấn đề môi trường hoặc xã hội, tôi cần chủ động suy nghĩ về cuộc sống, cách con người tồn tại và những thiết kế nào sẽ có ảnh hưởng rõ rệt đến cuộc sống của họ, đây là những lưu ý quan trọng. Ở Nhật có một số nhà thiết kế độc lập mà tôi hay có cơ hội cùng thảo luận về cách tiếp cận công việc tốt nhất để tìm ra sự cân bằng giữa thiết kế sản phẩm cho người bản xứ và thế giới, làm thế nào để hai thái cực đó trở nên hài hòa và tạo ra hiệu quả. Đây là vai trò mới của tôi.

DB: Sự phát triển công nghệ đã tác động ra sao lên công việc của bà?

FS: Sản xuất là công đoạn tất yếu trong thiết kế và hoàn toàn phụ thuộc vào công nghệ. Công nghệ cũng đang góp phần phát triển, cải thiện đời sống con người. Chúng ta không được nhầm lẫn những điều này. Bản chất của thiết kế là ứng dụng công nghệ vào cuộc sống thường nhật từ quan điểm của chính tác giả. Công nghệ càng phát triển thì nhà thiết kế càng phải có trách nhiệm tìm ra chức năng hữu ích cho con người, hoặc cách con người tương tác với chúng. Để đạt được điều này, chúng ta cần nhìn lại, tham khảo những khía cạnh tương tự từ quá khứ để gắn kết nhân loại với một tương lai đang số hóa.

Phòng họp tại Studio S. Ảnh: Designboom

DB: Các lĩnh vực sáng tạo khác có ảnh hưởng như thế nào tới công việc của bà?

FS: Studio S nằm gần trung tâm Tokyo nên hàng ngày tôi được tiếp xúc với rất nhiều nguồn cảm hứng. Tôi thấy việc cảm nhận sức sống của thành phố rất quan trọng với nghề nghiệp sáng tạo của mình.

DB: Bà có thể chia sẻ về những dự án mình đang thực hiện không?

FS: Gần đây tôi mới cộng tác với một nhà sản xuất hóa chất để phát triển vật liệu, phương pháp này tập trung vào quá trình nhiều hơn sản phẩm. Đầu tư thời gian vào các loại vật liệu mới là công đoạn vô cùng thú vị từ quan điểm của một nhà thiết kế, và là một trải nghiệm mới mẻ đối với tôi. Tôi vẫn đang hoàn thiện nốt khách sạn “9H” (chín giờ). Hiện tại có ba công trình như vậy ở Nhật nhưng chúng tôi đang dự kiến mở thêm nhiều vị trí vào năm tới. Tôi nghĩ rằng sự gia tăng số lượng đó có liên quan đến Thế vận hội sắp diễn ra tại Tokyo. Đối với các khách sạn này, tôi vẫn muốn bám sát thiết kế cơ bản nhưng đồng thời thử nghiệm một số ý tưởng mới. Hai công trình “9H Akasaka”và “9H Women Kanda” sẽ khánh thành vào mùa hè năm nay (2017).

Các mẫu khác nhau trong bộ sưu tập của văn phòng. Ảnh: Designboom

DB: Bà có ngưỡng mộ nhà thiết kế nào không?

FS: Rất nhiều, ngày nay số lượng nhà thiết kế thành công từ Nhật Bản đã tăng mạnh so với thời gian tôi mới bắt đầu vào ngành. Tôi ấn tượng sâu sắc với những cá nhân như Naoto Fukasawa, ông từng hoạt động rất năng nổ trong cả thời gian trước và sau khi quả bong bóng kinh tế của Nhật vỡ.

DB: Bà nghĩ truyền thông đang ảnh hưởng đến ngành thiết kế ra sao?

FS: Tôi nghĩ nó đã ảnh hưởng đến kiến trúc khá nhiều. Hãy thử hình dung lượng kiệt tác kiến trúc mà chúng ta biết nhưng chưa bao giờ thấy tận mắt. Ta thường không có cơ hội đi du lịch để mục sở thị hết những công trình này, đó là lý do tại sao các phương tiện truyền thông rất quan trọng đối với kiến trúc. Nó kết nối cả cộng đồng cũng tương tự như cách ngành thiết kế đòi hỏi – đẩy mạnh sự tương tác toàn cầu. Ngày nay, chúng ta có thể cập nhật nhiều thông tin chỉ trong một khoảnh khắc. Thí dụ, chúng tôi đã tổ chức một cuộc triển lãm trong ba ngày ở Roppongi sau khi khánh thành khách sạn con nhộng. Mặc dù chỉ diễ ra trong ba ngày, nó đã xuất hiện trên khoảng 25 ấn phẩm, trang nhất của một số tạp chí quốc tế và được phát sóng trên đài truyền hình Scandinavia. Đó là lúc tôi thực sự thấu hiểu sức mạnh của giới truyền thông.

Nhiệt kế MC-680 (hàng trên) được thiết kế cho OMRON, 2011. Nhiệt kế MC-681 + MC-682 (hàng dưới) được thiết kế cho OMRON, 2013. Ảnh: Designboom

DB: Lời khuyên tốt nhất bà từng nhận được là gì, bà có chia sẻ nào muốn gửi gắm tới những nhà thiết kế trẻ không?

FS: Khi mới khởi nghiệp, tôi đã do dự về ý định tách ra làm độc lập. Một người tôi từng gặp đã gợi ý hai chữ “tự lực”. Nhờ nó tôi nhận ra rằng mình không nhất thiết phải đi theo một lộ trình. Tự dùng sức lực bản thân để phấn đấu mà không cần ganh đua hay phụ thuộc bất kỳ ai. Thời gian đó không có nhiều nhà thiết kế nữ và họ ít được tạo điều kiện để tự đứng trên đôi chân mình. Tôi đã ý thức được việc mình cần tự đưa ra quyết định thay vì để người khác làm hộ. Do đó, lời khuyên của tôi cho các nhà thiết kế trẻ là hãy dám lăn xả mà không nao núng.

DB: Châm ngôn của bà là gì?

FS: Trực giác là công cụ quan trọng để đánh giá sự việc khách quan.

Vật liệu được phát triển bởi Shibata trong khi thử nghiệm, các loại thành màu đỏ, tím và cam. Ảnh: Designboom
Điện thoại và điều khiển từ xa, được thiết kế cho dự án COMCOM, 2004. Ảnh: Designboom
9h (chín giờ) triển lãm khách sạn con nhộng tại phòng trưng bày ở Tokyo. Ảnh: Nacasa & Partners
Ảnh: Designboom
Ảnh: Designboom
Ảnh: Designboom
Ảnh: Designboom
Ảnh: Designboom
Ảnh: Designboom
Ảnh: Designboom
Ảnh: Designboom

Biên tập: An Nguyễn

Đánh giá

0 thích
Upvote Downvote

Total votes: 0

Upvotes: 0

Upvotes percentage: 0.000000%

Downvotes: 0

Downvotes percentage: 0.000000%

Loading Facebook Comments ...

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Phỏng vấn nhà thiết kế Fumie Shibata

đăng nhập

Thông qua tài khoản Mạng xã hội

Chưa có tài khoản?
đăng ký

Khởi tạo mật khẩu

Quay về
đăng nhập

đăng ký

Điền thông tin và bấm nút "Đăng ký"

Quay về
đăng nhập

Xin chào!

hoặc

Đăng nhập

Quên mật khẩu?

Chưa có tài khoản? Đăng ký

Đóng
của

    Đang xử lý file...