Vì sao “nhàm chán” giúp ích cho việc thiết kế

Có một khoảng thời gian tôi giảng dạy thiết kế nội thất cho những sinh viên đã tốt nghiệp. Trong các tiết học, tôi thường giao cho họ những vấn đề trừu tượng yêu cầu họ phải ở ngồi trong xưởng thực hành, vẽ tự do và không được đứng lên quá sớm. Sau khoảng 45 phút, phần lớn học sinh bắt đầu cảm thấy lúng túng và không thoải mái. Nếu chưa từng tham dự lớp học nào của tôi, có thể họ sẽ đứng lên, kiểm tra email, lên mạng hay làm những thứ gây xao lãng khác. Nhưng tôi đã khuyến khích họ vượt qua sự khó chịu bởi vì, sau nhiều năm thực hiện bài tập này, tôi nhận ra rằng ngay sau giai đoạn “nguệch ngoạc vài nét”, điều phi thường sẽ xảy ra. Thông thường, một hướng đi hoàn toàn mới cho công việc của họ sẽ xuất hiện – một giải pháp hoàn toàn lạ lẫm và bất ngờ.

Những khoảnh khắc không thoải mái góp phần mở ra sự sáng tạo của họ là gì? Đó có phải điều kỳ diệu hay bí ẩn gì không? Tất cả đều không phải. Tôi tin rằng đó đơn giản là sự buồn chán, điều mà chúng ta (đặc biệt là các nghệ sĩ và các nhà thiết kế) cần có nhiều hơn trong cuộc sống.

Khi trí tò mò được cung cấp đủ thời gian, không gian và tự do, trí tượng tượng sẽ theo đó mà xuất hiện. Chúng ta đều nuôi dưỡng trí tưởng tượng của mình, nhưng hầu hết người trưởng thành được đào tạo để kìm hãm chúng – đến mức chúng đã ngủ quên ở một nơi nào đó. Vì vậy chúng ta cần cho trí tưởng tượng của mình thời gian và không gian để đánh thức chúng.

Trong cuộc sống số hóa ngày nay, khi mà chúng lấn chiếm từng giây phút và điện thoại cũng khiến ta dễ dàng bị phân tâm, chúng ta biết tìm đâu không gian cho trí tưởng tượng phát triển và chọn lọc được những ý tưởng mới mẻ? Tại thời điểm này khi mà nền văn hóa của chúng ta đang tôn vinh những tư duy sáng tạo, đột phá, chúng ta cần làm việc chăm chỉ hơn – bằng cách chẳng làm gì hết – để thúc đẩy những khoảnh khắc đột phá dẫn dắt chúng ta đến một hướng đi mới, tạo ra những hệ thống, cấu trúc tiến bộ và nâng cao chất lượng cuộc sống hàng ngày của chúng ta.

Trong thế giới ngày nay, sự buồn chán gần như là một từ mang nghĩa tiêu cực – một khái niệm bị trục xuất khỏi cuộc sống của chúng ta bởi lịch làm việc và các nhu cầu giải trí không ngừng. Chúng ta dễ dàng bị phân tâm mà việc kháng cự lại chúng là điều vô cùng khó khăn. Nhưng một khi chúng ta đẩy lùi tình thế và tránh lãng phí thời gian vào những việc vô nghĩa, chúng ta có thể mở rộng tâm trí mình để đón nhận sự sáng tạo và khám phá. Trạng thái sáng tạo dễ gây thương tổn vì khi đó não bộ của chúng ta bị căng thẳng. Sáng tạo cũng đòi hỏi chúng ta phải làm việc chăm chỉ. Sáng tạo không chỉ đơn giản là mở vòi nước và các ý tưởng cứ thế tuôn ra. Đối với hầu hết chúng tôi, sáng tạo giống như việc mở ra nguồn cảm hứng. Các nghệ sĩ và nhà thiết kế khám phá mọi thứ theo những cách không thể ngờ tới. Rất nhiều người tìm cách đổi mới và học hỏi những kiến thức mới bằng việc đặt ra những câu hỏi cụ thể hoặc đặt ra một vấn đề và nỗ lực tìm câu trả lời. Các nghệ sĩ và nhà thiết kế đã nhận thấy rằng những bước đột phá thực sự xảy ra khi họ tuy vấn cho đến cùng một hướng đi mới. Họ đặt câu hỏi cho các câu hỏi. Và sẵn sàng đối mặt với bế tắc.

Sự đảo ngược của phương pháp này nằm ở giữa nghệ thuật và tư duy thiết kế. Tôi nghĩ đó là “tạo ra chỉ trích” thì đúng hơn là “tư duy thiết kế” – một kiểu đổi mới và tạo ra tri thức xuất hiện từ đâu đó ở giữa suy nghĩ và hành động. Thông qua tác phẩm của mình, các nghệ sĩ và nhà thiết kế trau dồi kỹ năng đặt câu hỏi căn bản và phát triển nhận thức, trí tưởng tượng, và sự khéo léo của họ. Họ cho thấy hành động có thể là một hình thức mới và mạnh mẽ hơn của suy nghĩ – một cách để định hình những ý tưởng mới theo hướng rộng mở hơn, linh động hơn và để nhìn xa hơn, vượt qua ranh giới truyền thống, tri giác và nhận thức. Họ nhìn thấy những kiểu mẫu, mối quan hệ và hình thức vô hình của trật tự. Họ khéo léo phân tích, kết hợp và tái hợp những ý tưởng, vật liệu và phương pháp khác nhau. Họ thoải mái với việc phát triển trong một bối cảnh không chắc chắn.

Họ coi trọng cả quá trình lẫn kết quả thất bại. Điều này góp phần nâng cao trực giác, sự đồng cảm và sự thấu hiểu. Đối với họ, thất bại không phải là kết thúc mà đó là lúc để nhìn lại, đào sâu hơn để tìm ra câu hỏi mới cho một triển vọng mới. Với những nhận thức và năng lực đó, các nghệ sĩ và nhà thiết kế đã nhân hóa các câu hỏi và câu trả lời, các vấn đề và giải pháp. Hơn hết, họ hiểu “trải nghiệm lấy người sử dụng làm trung tâm” – hay đơn giản là trải nghiệm của con người.

Khi tôi thảo luận về chuỗi bài tập vẽ với sinh viên, chúng tôi kết luận rằng trong lúc sáng tạo, nếu chúng ta buồn chán và khó chịu, trí tưởng tượng sẽ hướng chúng ta đến một nơi hoàn toàn mới. Nhưng sinh viên của tôi cũng nói rằng theo đuổi trí tưởng tượng của họ đến những nơi vô định làm họ cảm thấy lo lắng. Chúng ta có khuynh hướng kéo mọi thứ lại và mắc kẹt trong những điều mình biết. Nhưng một chút thúc đẩy nhỏ có thể giúp chúng ta vỡ ra nhiều điều, điều mà các cựu sinh viên vẫn áp dụng từ những bài học sâu sắc về cách duy trì và khuyến khích đột phá sáng tạo.

Qua nhiều năm giảng dạy, tôi nhận thấy sinh viên không còn duy trì được sự buồn chán và khó chịu trong thời gian dài như ngày trước nữa. Nhịp điệu của cuộc sống hằng ngày của chúng ta thay đổi và công nghệ “gây nhiễu” gia tăng, chúng ta thích lướt Instagram hoặc ngó qua trang mua sắm trực tuyến một chút hơn là chỉ ngồi một chỗ với sự nhàm chán.

Dấu hiệu về việc con người bắt đầu quan tâm đến việc “cai nghiện công nghệ ” đã cho thấy hy vọng về sự hồi sinh của trạng thái chán nản. Các hoạt động thư giãn và thiền định tăng lên, ngay cả trong phòng họp, cả hai đều hướng tới nâng cao phần nhận thức mà tâm trí con người cần có để hoạt động tốt nhất.

Một ngày nào đó khi nhìn lại cuộc sống của mình, liệu bạn có nhớ về khoảng thời gian bạn dùng Facebook hay lướt web? Hay bạn sẽ nghĩ về lúc bạn nảy ra một ý tưởng mới? Bạn muốn dành toàn bộ thời gian của mình để nhìn ngó cuộc sống của người khác à? Hay bạn sẽ tích cực tạo ra thế giới của riêng bạn?

Có lẽ đây là lúc chúng ta nên chú ý đến bản thân mình nhiều hơn để không bị phân tâm với những thứ không đáng. Và có lẽ đây là thời điểm hoàn hảo để trở nên “nhàm chán” như chúng ta đã từng.

Theo Rosanne Somerson, Hiệu trưởng Rhode Island School of Design
Dịch bởi Handhome.net (do Hạnh Nguyễn thực hiện)

Đánh giá

1 thích
Upvote Downvote

Total votes: 1

Upvotes: 1

Upvotes percentage: 100.000000%

Downvotes: 0

Downvotes percentage: 0.000000%

Loading Facebook Comments ...

Bình luận 1

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Vì sao “nhàm chán” giúp ích cho việc thiết kế

đăng nhập

Thông qua tài khoản Mạng xã hội

Chưa có tài khoản?
đăng ký

Khởi tạo mật khẩu

Quay về
đăng nhập

đăng ký

Điền thông tin và bấm nút "Đăng ký"

Quay về
đăng nhập

Xin chào!

hoặc

Đăng nhập

Quên mật khẩu?

Chưa có tài khoản? Đăng ký

Đóng
của

    Đang xử lý file...