Sự nghiệp của Ieoh Ming Pei

Vào năm 1848, khi Nữ hoàng Victoria đưa ra giải thưởng Huy chương Vàng của Viện Kiến trúc sư Hoàng gia Anh để ghi nhận những đóng góp trong ngành, kiến trúc lúc đó còn nằm trong khuôn khổ riêng của mỗi quốc gia.

162 năm sau, trường phái kiến trúc quốc tế góp phần tạo nên diện mạo hiện đại ở mỗi nước đã phát triển thành một ngành công nghiệp toàn cầu. Kiến trúc sư mang mọi quốc tịch đón nhận những đề bài mới ở khắp nơi trên thế giới. Không có kiến trúc sư nào làm điều này tốt như Ieoh Ming Pei, chủ nhân của Huy Chương Vàng nói trên. Ông đã thực hiện hơn 70 công trình ở nhiều nước trên thế giới. Từ bảo tàng, cao ốc, khách sạn cho đến những thư viện.

Kiến trúc sư Ieoh Ming Pei

Ông tin rằng kiến trúc có mối quan hệ hữu hình và mang tính lịch sử với bối cảnh, quá trình kiên nhẫn học hỏi về kiến trúc, truyền thống các vùng khi thực hiện mỗi dự án khiến ông có một sức hoạt động rất năng nổ dù ở tuổi 92. Không quá ảnh hưởng bởi các mô típ bối cảnh, Pei duy trì một nét độc đáo trong những hình khối trừu tượng, góc cạnh lôi cuốn như thấy ở tháp Trung Hoa ở Hồng Kông (1989), đồng thời ông kết hợp những mối liên kết đến cảnh quan địa phương thông qua vật liệu và khối lượng.

Ieoh Ming Pei sinh ra ở Quảng Châu vào năm 1917, ông rời Trung Quốc khi 17 tuổi để đi học ở Mỹ và đã nhận tấm bằng của Viện Công nghệ Massachusetts. Sau khi tốt nghiệp năm 1942, cùng với kinh nghiệm về mảng kỹ thuật trong thiết kế kiến trúc khi làm ở một số văn phòng tại Boston, ông đã theo vợ là Eileen Loo để tham gia vào đội ngũ giảng dạy tại Trường Thiết kế Harvard. Đó là những ngày hoàng kim của các kiến trúc sư gốc Do Thái tại Harvard, với Walter Gropius đứng đầu, ngoài ra có Marcel Breuer gây ảnh hưởng rất lớn. Pei ở lại trường để hoàn thành việc giảng dạy sau khi hoàn thành tấm bằng của ông vào năm 1946.

Vào năm 1948, nhà quy hoạch William Zeckendorf đã mời Pei làm giám đốc đầu tiên của mảng kiến trúc tại văn phòng bất động sản Webb & Knapp ở New York. Pei đã thực hiện nhiều dự án lớn trong thời gian ở đây cho đến khi ông mở văn phòng riêng vào năm 1955.

Trong những năm đầu, Pei đã tiên phong trong việc xây những căn hộ làm bằng bê tông cốt thép theo ảnh hưởng từ Le Corbusier. Ông coi đó là một tiềm năng tổng hòa những hình khối đẹp với các tấm kính lắp kèm. Những công trình như Kips Bay Plaza (1961), LaGuardia Place (1966) sớm trở thành những cái tên được nhiều người biết đến.

Sau khi Pei về nước lần đầu vào năm 1974, ông đã có một buổi diễn thuyết ở New York để trình bày về ý nghĩa của sự chuyển tiếp không gian xuyên suốt Tử Cấm Thành và các khu vực kế cận. Đồng thời sau chuyến thăm một số bảo tàng mà ông thiết kế, tác giả bài viết có thể cảm nhận được Pei là một bậc thầy trong việc tổ chức không gian.

Với quan điểm tin rằng hội họa và điêu khắc có thể thổi hồn cho kiến trúc, ông đã trở thành một nhà bảo hộ quan trọng với các nghệ sĩ như Henry Moore và Jean Dubuffet – những người mà vị kiến trúc sư từng thiết kế giúp các công trình riêng. Đối với những bảo tàng ông đã làm, mỗi nơi đều có một giá trị văn hóa riêng biệt gắn liền với bối cảnh giúp ông có cơ hội biết thêm về lịch sử.

Đối với tòa nhà phía Đông của Bảo tàng Nghệ thuật Quốc gia (Washington), ông đã thiết kế một chuỗi kết cấu hình tam giác và góc cạnh đan chéo trên mặt bằng gốc của Pierre Charles L’Enfant. Tổng thống Jimmy Carter từng ca ngợi đây là một công trình táo bạo và giá trị.

Bảo tàng Lourve tại Paris.

Nhưng sự đột phá thực sự đến vào 5 năm sau khi Pei bắt đầu thực hiện việc cải tạo Bảo tàng Louvre theo yêu cầu của cựu Tổng thống Pháp Francois Mitterrand. Để thiết kế khoảng sân ngầm và đường giao cho khu liên hợp hình chữ U bao xung quanh, Pei thấy cần có một nguồn sáng mạnh ở trên cao nên đã cho ra khối kim tự tháp kinh điển như ngày nay – một biểu tượng sánh ngang với Khải hoàn Môn và Phòng ngự Môn của nước Pháp. Kim tự tháp này đã gây sự tranh cãi trước khi được coi là một phần quan trọng trong văn hóa Pháp khi những chiến dịch của Napoleon trở nên gắn liền với Ai Cập.

Khi thiết kế Bảo tàng Tô Châu ở Trung Quốc, Henry và Tessa Keswick, hai khách hàng từ Anh đã liên hệ ông để thiết kế một khu vườn cho gia đình và khách của họ, một điểm nhấn cho cảnh quan miền quê xung quanh ngôi nhà thời Georgian của hai vợ chồng. Những thế hệ nhà Keswick đầu tiên biết rất rõ về cha của Pei – một viên chức ngân hàng vì mối quan hệ giao thương với Trung Quốc. Vườn trà Oare Pavilion do ông xây nên có những nét tương đồng vơi sân khấu biểu diễn trên ao sen Bảo tàng Tô Châu, với kết cấu kính hình lục giác cùng hệ mái chùa hai tầng, nằm trên một móng bê tông. Qua những phản gỗ và mặt tường kính xung quanh, ánh sáng chiếu vào tô điểm cho không gian. Đây là công trình duy nhất của Pei ở Anh Quốc – nhưng lại là một trong những thành tựu lớn nhất cuộc đời ông.

Pei tin rằng ông đã tham gia vào kiến trúc khi ngành này đang bước sang một thời kỳ mới, nhắc đến ông là nói đến một phong cách hoàn toàn mới mẻ, lấy cảm hứng từ đam mê học hỏi về thế giới. Pei đã dẫn lối cho tương lai của kiến trúc dựa trên lịch sử và quá khứ.

Theo Paula Deitz

Đóng
Đóng

Đăng nhập

Đóng

Giỏ hàng (0)

Giỏ hàng đang trống Chưa có sản phẩm nào.