Thomas Heatherwick và Tháp Vessel

Vào một buổi sáng, Heatherwick ngồi nói chuyện với người đồng nghiệp là Stuart Wood tại studio của anh ở King’s Cross. Anh chia sẻ: “Điều tôi thích ở cầu thang là chúng có những tiềm năng nghệ thuật gắn liền với hoạt động của con người, khi chúng ta liên tục phải vận động chân.”

Công trình của anh luôn hướng đến những trải nghiệm gần như hoàn chỉnh nhất về nghệ thuật, ấn tượng theo những cách mà không khiến người xem bị phân tâm vì một nội dung định hướng hay bối cảnh sẵn có. Nhiều nghệ sĩ, nhà thiết kế đã khai thác phương pháp tiếp cận tương tự, nhưng Heatherwick vẫn là người với những cách làm độc đáo, sáng tạo nhất. Các công trình của anh được coi như những tác phẩm điêu khắc thường xuyên được bán đấu giá hoặc đem đi trưng bày.

Ngọn đuốc được Thomas thiết kế

Chiếc vạc ở Olympic đã được nhận danh hiệu tác phẩm nghệ thuật thị giác xuất sắc nhất năm 2012, song Heatherwick đã nói với tác giả: “Tôi không phải nghệ sĩ”. Anh công nhận những thiết kế của mình về quy mô, nhưng cho rằng chúng mang hàm ý chưa đủ sâu để được công nhận là các tác phẩm nghệ thuật đúng nghĩa.

Một tác phẩm cầu thang của Thomas

Stuart Wood nói rằng khi tư duy cùng các đồng nghiệp về dự án ở Hudson Yards. Mọi người đã nghĩ đến những khán phòng, sân khấu, nhà hát, anh nói thêm: “Suy nghĩ đó khá thiết thực, chúng tôi nghĩ đến việc hướng mọi người lên trên để mở ra nhiều không gian ba chiều hơn, từ đó nảy sinh ý tưởng về những bậc cầu thang.”

“Nhưng một sân khấu sẽ tạo cảm giác xa cách” – Heatherwick giải thích: “Nếu mọi người cùng nhìn về một phía, những cái ở phía sau lưng sẽ là yếu tố chia cách họ. Câu hỏi là làm sao để vừa dẫn nhiều hướng mà phần trung tâm vẫn là điểm nhấn chính?”

“Chúng tôi bắt đầu xóa đi những phần hình khối không cần thiết.” Wood tiếp lời. “Và phần còn lại là cầu thang và bậc đứng. Phần đáy phải nhỏ để không gây chật chội, song cũng được nhỏ quá để tạo đủ chỗ đứng. Rồi chúng tôi đã tìm ra phần móng lý tưởng với đường kính hơn 15m. Mỗi tầng, hay mỗi vòng tròn sẽ nhỏ hơn tầng nằm bên dưới. Ban đầu chúng tôi định đặt nhiều bậc đứng nhất có thể cho mỗi tầng: 5 bậc ở dưới cùng rồi tăng dần lên 9 khi đến đỉnh. Nhưng về độ cân xứng thì điều này rất khó làm. Vì vậy nhóm thiết kế đã quyết định giữ hoạ tiết hình lục giác theo cấp độ tịnh tiến với mỗi bục của các tầng. “

Khi tác giả gặp Ross, ông đã đưa ra những bản copy phần thuyết trình PowerPoint của Heatherwick mang tên “Vessel”. Trong đó có những bức hình miêu tả mọi người đứng trên các bậc đứng lơ lửng. Như nhớ ra sau vài phút tự trải nghiệm, Ross lật đến những trang còn lại và nói: “Tôi chưa bao giờ tiến xa như thế này. Đồng nghiệp còn nghĩ tôi mất trí. Công trình này quá lớn và đặt ra nhiều bài toán xây dựng. Nhưng đối với tôi đó không phải là vấn đề.”

Có lẽ cảm hứng từ những chiếc giếng bậc thang Panna Meena Ki Baori ở Ấn Độ

Vào tháng 10 năm 2013, tờ báo Wall Street đã công bố Heatherwick là người đảm nhiệm công trình Vessel ở Hudson Yards. Ba năm sau đó bản thiết kế mới được hé lộ với công chúng. Heatherwick nói rằng công trình của anh không hướng đến mục đích thương mại cụ thể nào, nhưng khi Ross trình bày với một số khách hàng, kiến trúc sư khác thì phản hồi nhận được khá tích cực, bên cạnh một vài khúc mắc xoay quanh quy mô dự án.

Ảnh: Caroline Spivack

Heatherwick cho rằng đây là bài toán về ngân sách chứ không phải về quy mô. Anh khẳng định rằng Vessel đã đạt được kích thước như ý, điều tiếp theo cần làm là quyết định số lượng người tham gia dự án và cuối cùng sẽ chỉ còn bước triển khai hoặc không.

Đứng trên đỉnh Vessel, Heatherwick rảo những bước chân cùng tác giả như đang đắm trong một bầu trải nghiệm của riêng anh. Từng bậc cầu thang như có sức liên kết cả một cộng đồng những người cùng đến thăm và khám phá bên trong công trình đặc biệt này. Từng góc thang uốn khúc gợi lên một cảm giác mới theo mỗi bước chân, củng cố tương tác giữa con người và kiến trúc. Khi được hỏi về Vessel, Jay Cross cười và nói: “Đó là một công trình đáng kinh ngạc, và cũng tùy thuộc vào nơi bạn đứng nữa.”

Tháp Vessel
Ảnh: Michael Moran
Ảnh: Michael Moran

Và Stephen Ross chỉ trả lời ngắn gọn khi nói về nhà thiết kế của chúng ta: “Thomas có lẽ là người có óc sáng tạo nhất thế giới.”

Theo Ian Parker

Đóng
Đóng

Đăng nhập

Đóng

Giỏ hàng (0)

Giỏ hàng đang trống Chưa có sản phẩm nào.