Tư tưởng của Sou Fujimoto

Công trình kiến trúc sư Sou Fujimoto thực hiện cho triển lãm Serpentine Pavilion 2013 nói lên rất nhiều về tư duy làm nghề của ông. Đôi khi là với cả hơn 100 mô hình thử nghiệm nằm trong phòng trưng bày nhỏ Japan House Los Angeles. Triển lãm Futures of the Future là sự kiện phản ánh rõ nét về sự nghiệp của Fujimoto, từ khi ông mở văn phòng ở Tokyo và Paris vào năm 2000.

Công trình Serpentine chỉ là một phần trong sự nghiệp tương đối trẻ của kiến trúc sư Fujimoto. Buổi triển lãm về ông khai thác những khía cạnh gần gũi với thiên nhiên, bối cảnh trong các thiết kế. Sự tương phản là chủ đề chính trong sự kiện, đó cũng là những điều mà Fujimoto rất chú trọng. Guy Horton đã trò chuyện với Sou để hiểu hơn về những quan điểm và suy nghĩ về công việc.

Kiến trúc sư Sou Fujimoto

Guy Horton: Xuất thân từ Hokkaido có cho ông một góc nhìn khác về tự nhiên và không gian không?

Sou Fujimoto: Cho đến khi chuyển đến Tokyo tôi mới hiểu ra về gốc gác Hokkaido của mình. Tôi không để ý nhiều về quá trình lớn lên. Khi đến Tokyo để học kiến trúc tôi mới nhận thấy cảm giác khi sống ở nơi ít cây cối hơn cùng những thị trấn nhỏ, sự tương phản giữa môi trường kiến trúc và tự nhiên này đã khiến tôi hiểu ra nét đặc biệt của Hokkaido.

Tôi lớn lên ở miền quê, đắm chìm trong thiên nhiên là một xuất phát điểm quan trọng trong việc hình thành nhận thức không gian của tôi. Tôi có thể tự chọn con đường cho mình giữa tự nhiên. Thật lạ lùng nếu kiếm một trải nghiệm tương tự như vậy giữa Tokyo đông đúc. Mọi thứ đều là nhân tạo, nhưng quy mô, mật độ thì khá giống một khu rừng. Bạn vẫn có thể chọn lối đi cho mình. Đó là khi tôi nhận ra thứ nhân tạo và tự nhiên vẫn có thể gợi lên cảm giác giống nhau. Và bên trong môi trường nhân tạo của thành phố luôn có yếu tố tự nhiên song hành.

Ông đem thiên nhiên vào những cảnh quan đô thị đông đúc, đôi khi kết hợp chúng một cách trừu tượng mà cũng rõ ràng. Ông có chủ động trong việc hình thành thói quen làm việc này không?

Có, không chỉ tự nhiên, mà còn việc tạo ra những không gian để mọi người thấy như đang ở trong rừng, cảm nhận bầu trời rộng mở phía trên. Tôi luôn tìm kiếm sự cân bằng giữa kiến trúc và tự nhiên, trong đó có những ý nghĩa siêu hình, sâu sắc hơn.

Mô hình của Sou Fujimoto tại triển lãm Futures of the Future.

Ký ức gần nhất về việc ông muốn theo đuổi nghiệp kiến trúc là gì?

Tôi vốn luôn thích công việc sáng tạo. Không chỉ kiến trúc mà tất cả những gì có thể làm thủ công. Khi tôi 11, 12 tuổi, tôi có được một cuốn sách nói về Le Corbusier. Đó là khi tôi nhận ra kiến trúc là một hoạt động sáng tạo. Trước đó, tôi chỉ thấy kiến trúc là những công trình chứ không phải một nghề nghiệp.

Khi học phổ thông, tôi có niềm yêu thích môn vật lý , về nguyên lý giải thích các hiện tượng của thế giới. Giống như việc Einsteins tìm ra các lý thuyết để lý giải cho mọi thứ trong cuộc sống.

Lên đại học, tôi đã muốn học tiếp toán hoặc vật lý. Rồi sau khi nhận ra các môn này cần mức độ học vấn cao hơn, tôi đã từ bỏ vì quá khó. Tôi phải chọn một môn học để theo đuổi. Vốn đã quen với toán học và vật lý, nghệ thuật, hội họa dường như xa vời với tôi, vậy nên kiến trúc dường như là một lựa chọn hơi có sự liên quan vào lúc đó. Khi ấy tôi cũng không biết gì về kiến trúc, chỉ thấy rằng có thể đây là lĩnh vực phù hợp với mình.

Ai là người truyền cảm hứng cho ông khi mới bắt đầu?

Những kiến trúc sư đầu tiên tôi biết đến là Le Corbusier và Mies van der Rohe. Thật thú vị khi thấy họ đã sáng tạo nên những kiểu kiến trúc mới với âm hưởng thời hiện đại. Điều này hoàn toàn khác với những gì tôi từng hiểu về kiến trúc. Riêng tôi cảm thấy có sự tương đồng giữa những lý thuyết của Einstein và công việc của Mies cũng như các kiến trúc sư Hiện đại khác. Điều này rất thú vị, tôi luôn rà soát lại để hiểu hơn về kiến trúc. Bởi kiến trúc Hiện đại vẫn đang phát triển ngày nay, đôi khi nó nghiêng đến trường phái Hậu Hiện đại, đôi khi thiên về hình khối, tuy nhiên vẫn luôn có một điểm chung về hình thức. Trường phái Hiện đại bao quanh chúng ta. Thế nên tôi thường soát lại định nghĩa về nó, phản biện lại. Đó là những yếu tố quan trọng giúp tôi cải tiến tư duy thường xuyên.

Sự kiện này có phải để ông tự gợi nhắc lại về bản thân?

Khi nhìn lại các kiểu kiến trúc Gothic, La Mã, kiến trúc từ thế kỷ 16, 17, tôi nhận ra là có rất nhiều cảm hứng có thể rút ra được từ lịch sử. Dường như công việc của tôi cũng phản ánh điều này.

Đối với các kiến trúc sư thế hệ sau, di sản của tôi sẽ trở thành một phần của lịch sử và truyền cảm hứng sáng tạo cho họ trong tương lai. Tương lai giống một ma trận mở rộng hơn là một đường thẳng tuyến tính. Những gì tôi đang làm có thể coi là hạt giống của tương lai, dù những hạt giống này do lịch sử và quá khứ gieo nên. Đây giống một quá trình sáng tạo và truyền cảm hứng nối tiếp nhau.

Ông đang khám phá những ý tưởng gì? Instagram của ông có nhiều hình ảnh bầu trời, đường chân trời. Ông đang tìm kiếm điều gì ở đó hay là vì thường xuyên di chuyển?

Bầu trời rất đơn giản mà luôn luôn khác biệt. Tôi không rõ tại sao mình hay nhìn lên trời. Có lẽ bởi vì tôi hứng thú với sự phức tạp của nó. Tôi thích được gây ngạc nhiên. Tôi cũng được truyền cảm hứng bởi những thái cực đối lập và phức tạp, đồng thời quan tâm đến cách sáng tạo từ các yếu tố này.

Mô hình của Sou Fujimoto tại triển lãm Futures of the Future.

Mục tiêu của ông là gì và có ảnh hưởng đến mọi người ra sao?

Mọi thứ dường như đang ngày càng trở nên phức tạp và đa dạng hơn. Thiên nhiên khác với hoạt động của con người nhưng vẫn là một phần quan trọng của cuộc sống. Con người có mâu thuẫn trong mong muốn hòa hợp với thiên nhiên nhưng lại không kiểm soát được nó. Thời hiện đại ngày nay thì như đang ngược lại khi mọi người lại muốn điều khiển mọi mặt của môi trường, hoặc là họ nghĩ vậy.

Nếu sự mâu thuẫn này là bản chất con người, thì có phải ông muốn làm cho họ thoải mái với điều đó?

Thứ tôi muốn tạo ra là không gian để con người sử dụng tùy ý, một loại kiến trúc gần gũi với sự đa dạng lựa chọn của con người hơn là định hướng cách sống cho họ. Tôi không muốn làm không gian đẹp… tôi muốn làm ra nơi truyền cảm hứng cho mọi người thông qua không gian và những sự tương tác ở đó. Sau đó làm cuộc sống của họ đa dạng hơn. Tạo ra lựa chọn hay không gian sống cởi mở, theo ý thích của mỗi người là một mục tiêu thiết thực.

Ông có thấy kiến trúc của mình khác biệt không?

Còn tùy. Ở Tokyo, mọi thứ huyên náo đến mức sự hòa lẫn bối cảnh không còn quá đặc biệt. Khó để xây thêm công trình tại khu vực này. Và hơn 20 năm nữa cả khu vực cũng sẽ thay đổi nên dòng chảy kiến trúc vẫn ổn định.

Công trình Milles Arbres ở Paris nằm ở bên rìa thành phố kế Paris, đó là sự tương phản mà chúng tôi đã cố khai thác.

Nhà hát Hungarian ở Budapest.

Nhà hát Hungarian ở Budapest ở giữa một công viên nên chu vi mặt bằng sẽ khó nhận ra. Du khách đi giữa những tán cây đến khi nhận ra họ đang đứng dưới một mái nhà nhân tạo. Tuy nhiên vẫn có cây cối mọc quanh đây, tạo một sự chuyển tiếp từ khu rừng đến tòa nhà. Ý định của tôi là sự hài hòa tự nhiên này.

Tôi nghĩ là mình quan tâm đến sự hòa hòa mới cũ, tương lai và quá khứ, tự nhiên và văn hóa. Những ý tưởng liên quan có thể tạo ra phát hiện mới. Kể cả khi mọi người không coi điều đó là mới thì bản chất vẫn là vậy.

Theo Guy Horton

Đóng
Đóng

Đăng nhập

Đóng

Giỏ hàng (0)

Giỏ hàng đang trống Chưa có sản phẩm nào.